خديجه كرد و گريست و دعا در حقّ اسماء فرمود . فقير گويد : حديث اسماء بنت عُمَيْس در كشف الغمّه و غيره نقل شده و گنجى شافعى گفته : اين اسماء ، اسماء بنت يزيد ابن سكن انصارى است كه احاديثى از رسول خدا صلى الله عليه و آله نقل كرده نه اسماء بنت عميس ؛ زيرا كه او در آن وقت زوجهء جعفر طيّار بود و با شوهرش در حبشه بوده است . « 1 » شيخ مفيد فرموده كه : روزه روزش مستحب است به جهت شكر الهى بر آنكه جمع فرمود ما بين حجت و صفيهء خودش . « 2 » در اين شب ، سنهء 726 ، وفات يافت آية الله في العالمين ، جمال الملّة و الحقّ و الدين ، ابو منصور حسن بن شيخ فقيه سديد الدين يوسف بن المطهّر الحلّى معروف به علّامه حلّى - رفع الله مقامه . « 3 » و آن جناب پسر خواهر محقّق حلّى است و تصانيف آن بزرگوار در علوم با آنكه تمام در نهايت احكام و اتقان است ، به مرتبه‌اى است كه حساب كردند اگر تقسيم شود بر ايام عمر شريفش از مهد تا لحد ، نصيب بر روزى كرّاسى شود . و علما و فقها از بحر علم او مغترف و به عظمت و بزرگوارى آن معظم مقر و معترفند . « 4 » حكايت مباحثهء آن جناب با علماء مذاهب اربعه در مجلس شاه خدابنده معروف و تشيع آن سلطان و اتباع او به بركات علّامه و امر كردن سلطان به خطبه خواندن به اسم

--> ( 1 ) . كفاية الطالب في مناقب امير المؤمنين على بن أبي طالب ، ص 170 - 171 ، باب 82 . ( 2 ) . مسارّ الشيعه ، ص 36 . ( 3 ) . روضات الجنات ، ج 2 ، ص 282 ، ش 198 . تولد او يازدهم يا نوزدهم رمضان 648 بوده است ( 4 ) . و ذكر الميرزا في الرجال الكبير والشيخ ابو علي في منتهى المقال وفاة شيخنا العلامة في ليلة حادي عشر المحرّم و نقل الثاني ( أي أبوعلى ) عن مجمع البحرين في مادّة علم : إنّ بعض الفضلاء وجد بخطّ العلامة رحمه الله خمسمأة مجلّد من مصنّفاته غير خط غيره ثم [ مجمع البحرين ، ج 3 ، ص 238 ] قال : بل في كتاب روضة العارفين نقل بعض شرّاح التجريد أنّ للعلّامة نحواً من ألف مصنّف . إلخ . ( منه عفي عنه )